شعر عاشقانه ترکی

             

                   گوزلرین آچ بیر گئجه تا من گوروم میخانه نی

           ( چشمهایت را یک شب باز کن تا من میخانه را در آن ببینم )

دونیانی ترک ایلییپ من دولدوروم پیمانه نی
( دنیا را ترک کرده ، پیمانه را پر کنم )

بی وفا اولسا نیگاری بیر کسین بیچاره دیر
( اگر یار کسی بی وفا باشد ، او بیچاره است )

بولبولون حالین دوشونمز گول، دئمه افسانه نی
( حال بلبل را گل نمی فهمد ، پس افسانه سرایی بس است )
 
اوت توتار عشقین یولوندا جان ورر بیچاره شمع
( شمع بیچاره در راه عشق آتش میگیرد و جان می دهد )
 
اما عاشیق سویلیرهر کیم گوره پروانه نی
( اما عاشق دوست دارد که هر کسی پروانه را ببیند )
 
قانلی کونلوم گوزلییر یول تا سنه قوربان اولا
( چشم خونبار من چشم به راه توست تا قربانت شود )
 
گل بو هیجراندان خراب ائتمه داها کاشانه نی
( از این هجران بیا و دیگر کاشانه را خراب نکن )
 
هر کونول الدن وره یارین او بیر ویرانه دیر
( هر دلی که یار خود را از دست بدهد یک ویرانه است )
 
بیر نظریار ائلسه آباد ائدر ویرانه نی
( اگر یار یک نظر بکند این ویرانه آباد می شود )
 
گر منی چکسن دارا اولدورسن الدن توتمارام
(اگر مرا به دار می کشی ، بکش ، من تو را از دست نخواهم داد )
 
اولدور نده اوپ محبتدن دل دیوانه نی
( آری بکش ، نه این که از روی محبت دل دیوانه را ببوسی )
 
عاشیقه بیر گون دئدیم ترک ائله او یاری ، دئدی
( یک روز به عاشق گفتم ، یارت را ترک کن ، گفت )
 
 بیلمیسن عشق آتشی له یاندیریپ غمخانه نی؟
( نمی دانی که با آتش عشق غمخانه را به آتش کشیده است ؟ )

هامینی ترک ائلرم هر کیمسه واردیر دونیادا
( همگان را ترک می کنم ، هر کسی که در دنیا هست )
 
اما من ترک ائدمرم او ساقی دوردانه نی
( اما من آن ساقی دردانه را ترک نخواهم کرد )
 
سنده گل ترک ائله مسجید تا گئدخ میخانه یه
( تو هم بیا مسجد را ترک کن تا با هم به میخانه برویم )
 
توبه ائد ،سن محرم اول اوپ دیلبر جانانه نی
( توبه کن ، تو محرم شو و دلبر جانانه خود را ببوس )
 
سونرا گل با هم "وفا" جاندان اولاخ قوربان اونا
( بعد بیا ای وفا تا با هم از جان و دل قربان او شویم )
 
آغلایاخ شاید اشیدسین گریه ی مستانه نی
( گریه کنیم با هم تا شاید گریه مستانه ما را بشنود )

رحم ائیله

ای حوسن ده یوسف زمانه
رحم ائیله فقیر و ناتوانه
بیر آن سنی گؤرموینده یاریم
افغانی یئتیررم آسمانه

افلاکه کمند آتدی سن سیز
هر آه کی چکدیم عاشقانه
یاقوت لبینده کی تبسم
سالدی گئنه کؤنلومو گمانه
اون دؤرد گئجه لیک بیر آی اوزون تک
به لله کی گلمییب جهانه
گاه قان تؤکر و گاه ایچر قان
او سرو قده بودور نشانه
حیران گؤرونجه آی جمالین
اولدو گئنه عشقده فسانه

ای در زیبائی یوسف زمانه
به فقیر و ناتوان رحم کن
یاریم اگر تو را یک لحظه نبینم
فغانم را به آسمان می رسانم
بی تو به افلاک کمند انداخت
هر آه عاشقانه ای که کشیدم
تبسمی که در لب یاقوتت هست
باز دلم را به گان انداخت
رخ همانند ماه شب چهارده ات
به خدا که مثالش به دنیا نیامده
گاهی خون می ریزد و گاه خون می نوشد
نشانه آن قد سروت این است
حیران تا جمال مثال ماهت را دید
باز در عشقت تبدیل به افسانه شد

ضرب المثل سریش اباد شماره 34

ضرب المثل:ایلان یارپزنان خوش گلمز لواسه دیبنده گورر

 

معنی:مار از پونه خوشش نمی اید همیشه کنار لانه مار میروید

 

کاربرد:کسی از چیزی خوشش نیاید و اون بلا به سرش بیاید

ضرب المثل سریش اباد شماره 33

ضرب المثل: خلخ برق توتار بزه انگلیس چراغ توتار

 

معنی:مردم رو برق می گیره مارو چراغ انگلیس می گیرد

 

کاربرد:متفاوت بودن شانس مردم

ضرب المثل سریش اباد شماره 31

ضرب المثل:قونشویا امود اولای گجه شامسز ققالارای

 

معنی:هرکی به امید همسایه باشه بی شام میمونه

 

کاربرد:هیچ کاری را نباید به امید کسی ماند

ضرب المثل سریش اباد شماره 30

ضرب المثل:کورا نه گجه گوندوز

 

معنی:برای کور شب و روز فرقی نداره

 

کاربرد:کسی که انجام عمل کاری تازه نباشد

ضرب المثل سریش اباد شماره 29

ضرب المثل:سن چورگی ات سوا بالخ بیلمیه خالق بلر

 

معنی:تو نانتو به اب بنداز اگه ماهی ندونست خالق ماهی(خدا) میداند

 

کاربرد:در زندگی احسان وکار نیک کردن

اصطلاحات محلی در هم

  الي آچيق (دست باز ـ شخص خير و سخاوتمند)

   دوزسوز آدام (آدم بي نمك ـ آدم لوث)

   باشي بلالي(سر بلادار ـ آدم پرماجرا)

   گؤزو آج (چشم گرسنه ـ آدم طماع و هوسران)

   الي چؤرك دوتماق(دستش به نان رسيدن ـ رونق گرفتن كار و بار)

     آدام اولماق(آدم شدن ـ دست از كارهاي غيرانساني برداشتن)

   آغير آياق(سنگين پا ـ تنبل و كم اراده)

   آلچاق آدام(كوتاه قد ـ آدام پست و كم جنبه)

  آغير سؤز(حرف سنگين ـ حرفي كه قبولش سخت و زور باشد)

   ديل دولاشديرما(زبان پيچاندن ـ بهانه تراشي براي فرار از يك حقيقت)

   ديلي گوده(زبان كوتاه ـ كسي كه ديگر توجيهي نمي تواند براي عملش بيآورد)

   آغزينا گله ني دانيشماق (هرچه دهانش بيآيد ، حرف بزند ـ گزافه گوئي و دهن لقي و فاش كردن)

   ياشيندان ايره لي دانيشماق(بالاتر از سن و سال حرف زدن ـ حرف غيرمربوط زدن)

   عغيللي ـ باشلي (داراي عقل و سر ـ داراي عقل و هوش و منطق)

   عغلي كسمك (عقل بريدن ـ عقلش به چيزي قد دادن)

   اوزو آغ اولماق(روسفيد شدن ـ سربلند شدن در يك موضوعي)

   آلتيندان چيخماق(از زيرش دررفتن ـ حرفي را منكر شدن)

     آنادان اولما (از مادر زاده شده ـ كاملاً پاك و عاري از گناه)

   آرا قاتما(ميان زدن ـ ميانه كساني را بهم زدن)

   آراسي سويوماق(سرد شدن ميانه ـ كاهش ارتباط و عاطفه)

   مين دره ني سوون بير ائله مه(آب هزار دره را يكي كردن ـ اختلاط چند مسئله براي اثبات حرف)

   باشدان باشا(از سر به سر ـ تك تك افراد)

   چاليب چيرپماق(زدن و كوفتن ـ همه چيز را بهم دوختن و چيزي درآوردن)

   داغ كيمين(مانند كوه ـ محكم و استوار)

   دووارا دئمك(به ديوار گفتن ـ عدم تأثير سخن در شخص)

   باش آپارماق(سر بردن ـ از پرحرفي سردرد گرفتن)

   دريسيني اوزمك(پوستش را درآوردن ـ به ستوه آوردن)

   سؤز يئره دوشمك (حرف به زمين افتادن ـ اهميت ندادن به حرفي و آنرا رد كردن)

   ال آچماق(باز كردن دست ـ ابراز نيازمندي كردن)

   گليب گئتمك(رفت و آمد ـ روابط دوطرفه و عادلانه)

    كؤلگه سيندن توك سالماق(از سايه اش مو انداختن ـ وقتي سايه اش را ببيند،از ترس موهايش بريزد)

   گؤزونون اودون آلماق(آتش چشمش را گرفتن ـ غرورش را گرفتن و ترساندن)

   گؤز آغارتماق (چشم سفيد كردن ـ چشم غره رفتن و نهي كردن) 

  خبري گلمك(آمدن خبرش ـ آمدن خبر مرگ كسي)

   ايپيني سورمك(طنابش را كشاندن ـ دنبال دردسر گشتن)

   ايپينن قويويا دوشمك(با طنابش به چاه افتادن ـ روي حرف و قول كسي حساب باز كردن)

   قارا ياخماق(سياه چسباندن ـ تهمت زدن)

   قارا گونه قالماق(به روز سياه ماندن ـ بدبخت شدن)

  نه وار نه يوخ؟(چه هست و چه نيست؟ ـ چه خبر ؟)

 اؤزو ـ سؤزو بير(صورتش و حرفش يكي است ـ پشت و رو ندارد)

   قيرميز آدام (آدم قرمز ـ آدم پر رو و بي حياء)

اصطلاحات محلی (روزانه)

سحری خیر اولسون:صبح بخیر

اخشامی خیر اولسون:عصر بخیر

گونوز:روز

اواشدانا: سحر(قبل از اذان صبح)

ارته:صبح

ناهار:نهار

اخشام:عصر

گون باتانا:غروب افتاب

گیژه:شب

یاره گیژه:نصف شب

ضرب المثل سریش اباد شماره 28

ضرب المثل:نیار نیارا نیار دوارا

معنی:نگار به نگار. نگار به دیوار

کاربرد :به کسی کاری را گفتن او هم پشت گوش انداختن

ضرب المثل سریش اباد شماره 27

ضرب المثل:بدا یوخدو اوسونه قچ قویمامش اولام

 

معنی:گیاهی نیست که روی ان پا نگزاشته باشم

 

کاربرد:زیاد سختی وراحتی زندگی را کشیده ام

ضرب المثل سریش اباد شماره 26

ضربالمثل:یامان گونون عمرو آز اولار


معنی:عمر روز سخت کم است

 

کاربرد:پایان شب سیاه سپید است

ضرب المثل سریش اباد شماره25


ضرب المثل :یاخشی دوست یامان گونده بللنر.

 
معنی:دوست خوب در زمان سختی معلوم میشود

 

کاربرد:دوست آنست که گیرد دست دوست در پریشانحالی و درماندگی

ضرب المثل سریش اباد شماره 24

ضرب المثل:ده لی دلی نی گورنده ، چوماغین گیزله در

معنی:دیوانه که دیوانه ببیند چماقش را قایم میکند

 

کاربرد:احساس کوچگی کردن در کنار هم جنس خود


ضرب المثل سریش اباد شماره 23

ضرب المثل:چالما قاپمه  چالالا قاپیه

 

معنی:درم را نکوب ، در تو را هم می‌کوبند

کاربرد: آزارم نده کسی هم تورا آزار خواهد داد

شعر فتح ...

شعر گوزیدن فردی در کرسی خانوادگی

کیم اوستوردو                       کی گوزید

بیت اوستوردو                       حشره بیدگوزید

یورقانلاره یولا ساله               لحاف هارو به راه انداخت

تاس توس باملا پس              تاس توس دروغ بود

ضرب المثل سریش اباد شماره 22

ضرب المثل:جهنمه گدن اُزونه یولداش آختارار

 

معنی: کسی که به جهنم می رود دنبال همسفر می گردد

 

کاربرد:ترس از اخرت خود

ضرب المثل سریش اباد شماره 21

 ضرب المثل:چوخ گزن چوخ بلر

 

معنی: کسی زیاد سفر می کند زیاد می داند

 

کاربرد: شناخت زیاد از سرد گرم زندگی

ضرب المثل سریش اباد شماره20

ضرب المثل:خلخی که  گلر بوسانان بزمکه گلرلاسانان

 

معنی:بچه یا اولاد مردم میاد از بوستان اولاد ما می اید از لاسان(جایی که فضولات گاو را میریزند)

 

کاربرد:فرق بین بچه های خوب بد

ضرب المثل سریش اباد شماره 19

ضرب المثل:قره قارقانوندا بالاسي اوزينه خوشدي

 

معنی:بچه كلاغ سياه هم براي مادرش خوشكل است

 

کاربرد:زیبا بودن بچه خود انسان

ضرب المثل سریش اباد شماره18

ضرب المثل: سوز سوزي گتيرر 

معنی: حرف ، حرف مي آورد

کاربرد:گیر دادن دونفر در حال گفت گو